Home / Genel Bilgi / Özgül Duyu Nedir? Nasıl Hissedilir?
Özgül Duyu
Özgül Duyu

Özgül Duyu Nedir? Nasıl Hissedilir?

Bilindiği üzere insanda görme, koklama, dokunma, tat alma ve işitme olmak üzere 5 özgül duyu vardır. Dışarıdan alınan uyarılar duyu organları tarafından algılanır ve beyinde yorumlanır. Biz de bu şekilde gökyüzünü görebilir ya da çalan müziğin sesini duyabiliriz. Duyuların hissedilme ve yorumlanma fizyolojileri karmaşık gibi görünse de aslında mantığı çok basittir.

Duyuların yolculuğu duyu organına dışarıdan bir uyaran gelmesiyle başlar. Uyaran, duyu organında ilgili reseptörleri uyararak duyu sinirlerinde elektriksel bir tepki oluşturur. Bu elektriksel tepki sinir boyunca beyne kadar iletilir ve beyinde ilgili merkezde yorumlanır ve anlamlandırılır. Her duyu için farklı duyu sinirleri ve beyinde farklı algılama merkezleri vardır.

Sinir hücreleri boyunca oluşan elektriksel tepkiler depolarizasyon ve repolarizasyondan oluşmaktadır. Normalde sinir hücrelerinin bir dinlenme elektrik potansiyelleri vardır ve dışarıdan gelen uyarı yeterince güçlü olduğunda eşik değeri açarak impuls denilen bir elektriksel potansiyel değişimine yol açar. Birbiri ile bağlantılı olan sinirler boyunca bu potansiyel değişimi aktarılır ve en son hedef bölgede depolarizasyona sebep olur. Bunun sonucunda da ilgili özgül duyu hissedilir.

Özgül Duyu
 

Örneğin görme duyusunun hissedilmesinde öncelikle gördüğümüz nesnelerden gözümüze ışık yansır. Göz bebeğimizden içeri giren ışık retinaya düşer ve buradaki pigment hücrelerinde bir depolarizasyon meydana getirir. Algılanan bu depolarizasyon sinir hücreleri tarafından beyinde görme merkezine iletilir. Görme merkezinde bu bilgi işlenir ve biz nesneyi görmüş oluruz. Hissedilen özgül duyu ne olursa olsun hissedilmesi bu şekilde olacaktır. Gelen uyarılar farklı olsa da duyu sinirleri tarafından elektriksel potansiyele çevrildiği ve bu şekilde aktarıldığı için mekanizması aynı olacaktır. Burada değişen duyuyu algılayan hücreler ve beyinde yorumlanan merkezlerdir.

Duyularımızdan bazıları adapte olma özelliğindedir. Örneğin bir özgül duyu olan koklama duyusu bir süre sonra ortamdaki kokuya alışır ve hissetmez. Kötü bir koku hissettiğimiz zaman bir süre sonra ortamı terk etmemiş olsak da kokuyu duyamadığımızı fark edebiliriz. Vücudumuzun ihtiyacına göre duyulara adapte olma ya da olmama değişir. Örneğin ağrı duyusu asla adapte olmaz çünkü onun sayesinde vücudumuzun ağrıyan bölgesinde bir problem olduğunu biliriz.

Bir önceki yazımız olan Aslında Hissettiğimiz Yaştayız, Biyolojik Yaş Nedir? başlıklı makalemizde kronolojik ve biyolojik yaş arasında fark nedir, kronolojik yaş nedir ve vücut yaşı hesaplama hakkında bilgiler verilmektedir.

About Metin gian

Avatar

Check Also

Otizm

Otizm Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Otizm bireylerin çevresindekiler ile sağlıklı iletişim kuramaması ile kendini gösteren gelişimsel bir bozukluktur. Genellikle belirtileri …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir